هفتان

www.haftan.com | XML

۱۵ مهر ۱۳۸۷

● زبانِ پیشرفت

معرفی «زبان باز» و سخنان داریوش آشوری درباره‌ی پروژه‌ی جدیدش.

+ | rouznamak | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۱۴ مهر ۱۳۸۷

● آیا مردم ایران فقط به شش زبان تکلم می‌کنند؟

در زبان‌شناسی مدرن، به ویژه پس از انقلابی که نوام چامسکی به وجود آورد، دیگر مفاهیمی هم‌چون زبان و گویش و لهجه معنایی ندارد. این‌ها واژگانی هستند که بیش‌تر به کار قدرت‌های سیاسی و ملت‌های در حال ملت‌سازی می‌خورند. در زبان‌شناسی روز، از «گونه‌های زبانی» نام برده می‌شود. به این اعتبار، چون قدرت سیاسی «گونه‌ی زبانی فارسی معیار» را رسمی اعلام می‌کند، باقی گونه‌ها برچسب «محلی» «گویش» و «لهجه» می‌خورند.

+ | SentByEmailٍ | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۱۳ مهر ۱۳۸۷

● نقدی بر مقاله‌ی «لهجه، گویش و زبان در ایران» نوشته‌ی قانعی‌‌فرد

حمید مرعشی در این مقاله در سه بخش لهجه و گویش، خطا در به کارگیری عبارت «لهجه» به جای «گویش» و زبان‌های مختلف در ایران؛ به نقد مقاله‌‌ی «مردم جامعه‌ی ایران و تکلم به ۶ زبان» می‌پردازد.

+ | mana.t | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۰۹ مهر ۱۳۸۷

● مردم جامعه ایران و تکلم به ۶ زبان

دکتر عرفان قانعی‌فرد در این مقاله، از تنوع زبانی در ایران از ماکو تا سروان، از ایلام تا زابل، از سرخس تا آبادان و از کیش تا گرگان سخن می‌گوید. لهجه‌های رایج در ایران را بررسی می‌کند و آماری از بیش‌ترین طیف لهجه‌ها و زبان‌های ایرانی ارائه می‌دهد.

+ | mana.t | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۰۵ مهر ۱۳۸۷

● تفاوت‌ زبان، گویش و لهجه

نمی‌دانم آیا شما گاهی اوقات در بین دوستان و آشنایان گرفتار این بحث شده‌اید، که مثلاً فلان زبان آیا لهجه است یا گویش یا اصلاً فرق این‌ها از هم چیست؟ چه فرقی میان کردی، لری و یا اصفهانی و مشهدی است؟ زبان چیست و لهجه یا گویش کدام است؟

+ | mana.t | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۰۴ مهر ۱۳۸۷

● دانلود کتاب راهنمای استفاده از نشانه‌های نقطه‌گذاری

این اثر، خلاصه‌ای است از راهنمای نگارش موسسه‌ی علمی و انتشاراتی «وبستر» که شیوه‌نامه‌ی نگارش آن، مرجع استفاده‌ی جهانی است. در این کتاب با اصول اساسی و نحوه‌ی استفاده‌ی از نشانه‌های نقطه‌گذاری همراه با مثال‌های فراوان آشنا می‌شویم. همچنین تمام علایم و نشانه‌های سجاوندی که در زبان فارسی به کار می‌روند، همراه با منطق استفاده از آن‌ها گرد آمده است.

+ | jmahdi | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۰۱ مهر ۱۳۸۷

● زبان فارسی از آشوب تا سامان

در این جْستار دکتر جلیل دوستخواه مسائلی چون تاریخ زبان فارسی، گرایش آرمان‌خواهانه به ایران باستان و سَرِه‌نویسی، زبان فارسی و ترکیبِ واژگان آن، زبان فارسی و نیازهای کنونی و خط ِ فارسی و نیازهای کنونی آن را بررسی کرده است.

+ | rouznamak | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۳۱ شهريور ۱۳۸۷

● قدیم‌ها، قرآن فارسی این گونه بود

ترجمه به اصطلاح، ترجمه‌ی تحت‌اللفظی‌ از قرن پنج قمری است. اما این نوع ترجمه وقتی چون یک متن و فارغ از تکه‌ها خوانده شود، نوعی فضای عاطفی و معنایی می‌سازد که حتا در سنجش با فضای نثرهای عرفانی‌ی همان وقت هم، بی‌مانند است. [لینک دانلود مستقیم فایل PDF چند صفحه از این ترجمه در بخش نظرها]

+ | armanism | ۱ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۲۳ شهريور ۱۳۸۷

● سرگذشت زبان فارسی

در این مقاله دکتر جلال خالقی‌مطلق نشان می‌دهد که زبان فارسی یا دری حدود دو هزار و پانصد سال پیشینه دارد. او همچنین رابطه‌ی میان پارسی‌باستان، پهلویک، پهلوی، فارسی، دری و فارسی‌دری را بررسی می‌کند.

+ | rouznamak | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۱۹ شهريور ۱۳۸۷

● شیوه‌نامه‌‌ی نگارش‌ کتابنامه‌ و ارجاع‌ (pdf)

گردآورده‌ی علیرضا امیدوار و داوود معصومی. هم‌چنین در بخش نظرات نیز می توانید به لینک شیوه‌نامه‌ی مختصر نشانه‌گذاری در زبان فارسی احمد سمیعی دسترسی یابید.

+ | jmahdi | ۱ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۱۶ شهريور ۱۳۸۷

● تاملی بر رساله‌ی «زبان باز» داریوش آشوری

محمود معتقدی: رساله‌ی پژوهشی «زبان باز» استاد داریوش آشوری دنباله و مکمل کتاب «بازاندیشی زبان فارسی» است که در چشم‌انداز کارنامه‌ی نویسنده، نسبت به جایگاه و عملکرد زبان فارسی در گذرگاه بازاندیشی و نشان دادن دگردیسی‌های آن در برابر زبان‌های علمی و همچنین بهره‌گیری از «تکنولوژی زبان» در آغاز هزاره‌ی سوم بی‌گمان به دستاورد بهنگامی می‌انجامد...

+ | Solitude | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۱۳ شهريور ۱۳۸۷

● تولد معادل فارسی یک اصطلاح غریب

گفت‌وگویی میان خسرو ناقد و ناصر غیاثی که به تولد یک معادل جدید انجامیده است.

+ | SentByEmailٍ | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

● آشوری: جدی‌گرفتن زبان، نشانه‌ی جدی‌تر شدن ذهنیت علمی ست

متن کامل یادداشتِ داریوش آشوری که در نشستِ ویژه‌ی بررسی تازه‌ترین کتابِ او «زبان باز» خوانده شد.

+ | bijan | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۱۲ شهريور ۱۳۸۷

● علی‌محمد حق‌شناس: کتاب «زبان باز» گرفتارخود‌شیفتگی است

گزارشی مختصر از نشست نقد کتاب «زبان باز» (پژوهشی درباره‌ی زبان و مدرنیت)‌ که در آن، علی‌محمد حق‌شناس، کامران فانی و علی صلح‌جو به نقد تازه‌ترین اثر داریوش آشوری پرداختند.

+ | morteza | ۱ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۰۸ شهريور ۱۳۸۷

● فراخوان آشوری؛ بازکردن زبان به روی جهان

داریوش آشوری: طرح ِ نظریّه‌ی «زبان باز» و کوشش برای روشن کردنِ رابطه‌ی زبان و مدرنیّت را من به زبانِ فارسی نوشته‌ام و برای فارسی‌زبانان انجام داده‌ام. زبانی که زبان من است. این پروژه دنباله‌ی کارهای دیگری ست که تاکنون در این جهت و به این زبان و برای این زبان کرده‌ام. هدف آن، در یک بررسی فشرده، و در حقیقت آغازین، روشنگری وضعِ زبانیِ ما در پرتوِ فهم روشن‌تر وضعِ تاریخی و زبان‌شناختی زبان‌های پیشاهنگِ مدرنیّت است. [گفت‌و‌گوی رادیو آلمان با داریوش آشوری درباره‌ی کتاب تازه‌اش]

+ | Solitude | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۲۲ مرداد ۱۳۸۷

● دانلود فرهنگ لغت فرانسوی

دیکشنری فرهنگستان زبان فرانسه، مرجعی کامل برای واژه‌های قدیمی، دشوار و کمیاب است.

+ | borjak | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۱۸ مرداد ۱۳۸۷

● جایگاه راوی در رمان معاصر

رمان، شکل ادبى خاص دوران بورژوایى است. مبدا رمان تجربه جهان افسون زدوده در دن‏کیشوت است، و تجزیه و تحلیل هنرمندانه‌ی هستى صرف، هنوز قلمرو رمان است. واقع‏گرایى، جزو ذاتى رمان به شمار مى‏رود. حتا رمان‌هایى که به لحاظ موضوعشان، رمان‌هاى خیال محسوب مى‏شوند، تلاش مى‏کنند تا محتوای‌شان، را به گونه‏اى عرضه کنند که آشکار شود قصد آن‌ها اشاره به واقعیت است. [مقاله‌ای از تئودور آدورنو با ترجمه‌ی دکتر یوسف اباذری]

+ | kamyar | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۱۶ مرداد ۱۳۸۷

● درباره‌ی نقش زبان در ادبيات داستاني

ناتاشا امیری: شکي نيست که جنسيت در مختصات جوامع انساني هميشه دستخوش تقابل دوگانه‌ی زن-مرد بوده است. صحبت از دنياي زنانه يا مردانه صحبت از دنياهاي متفاوتي است. جدا از طبيعت بيولوژيکي، انديشه‌ی زنانه در بنيان تفاوت‌هايي با انديشه‌ی مردانه دارد و اين تفاوت در عواطف، لحن بيان و انتخاب نوع کلمات هم به چشم مي‌خورد. وقتي مرد و زن خود تجربه شده‌شان را ارائه دهند، لاجرم تفاوت‌هاي گفتمان زنانه و مردانه مشخص خواهد شد. اين امر به خصوص وقتي ديدگاه اول شخص مفرد باشد، لزوم ظهور پيدا و نوعي تمايز بالقوه را ايجاد مي‌کند، اما به معني برتري يکي بر ديگري يا ايجاد انشعاب در يکي يا رهايي از سلطه‌ی يکي بر ديگري نيست...

+ | Solitude | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۱۴ مرداد ۱۳۸۷

● پژوهش‌های یک سگ

مقایسه‌ی سه ترجمه‌ی یکی از داستان‌های فرانتس کافکا به قلم محمد میرزاخانی

+ | SentByEmailٍ | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۱۲ مرداد ۱۳۸۷

● صحیح و غلط در زبان

هر نوع تلاشی که برای برقرار کردن ملاک‌های مطلق و معیارهای قاطع به کار رود تا زبان مردم را تنظیم کند، از گام نخست محکوم به شکست است، زیرا، به طوری که قبلاً بحث کردیم، هیچ مقامی وجود ندارد که حق یا توانایی آن را داشته باشد که بر زبان مردم حکومت کند. و حتا وقتی که چنین مقامی رسماً به وجود آید (مانند آکادمی‌های فرانسه و اسپانیا) نمی‌تواند ملاک‌های معتبری برای طراحی زبان مردم پیدا کند. [بخشی از کتاب «زبان و زبان شناسی» نوشته‌ی دکتر رابرت ا. هال، ترجمه‌ی محمدرضا باطنی]

+ | koohsar | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۰۶ مرداد ۱۳۸۷

● زبان و خط فارسی در گفت‌وگو با دکتر محمدرضا باطنی

نمی‌دانم چرا مدعی خط در ایران خیلی زیاد است، هر کسی یک شیوه‌ی خطی برای خودش درست می‌کند... فرهنگستان هم که روی خط کار می‌کند، این طوری است که یک عده که کاشناس هستند می‌نشینند در کمیسیون کوچک‌تری کار می‌کنند و تمام ابعاد قضیه را در نظر می‌گیرند. بعد این کار باید به تصویب هیئت کلی فرهنگستان برسد و آن هیئت کلی خارج از ذهن هستند، بنابراین تمام زحمات این‌ها را خط بطلان می‌کشند، یا تمام نظریاتی را که آن‌ها داده‌اند، عوض می‌کنند! [چاپ‌شده در مجله‌ی بخارا]

+ | Somnambulist | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۳۱ تير ۱۳۸۷

● كاش فارابي و ابن سينا به فارسي مي‌نوشتند!

زبان فارسي امكان‌هاي بسياري براي ترجمه و نيز تفكر دارد. اگر فارابي و ابن سينا و سهروردي و غزالي و ملاصدرا تمامي كتاب‌هاي خود را به فارسي مي‌نوشتند، مسلماً زبان فارسي امروز زبان قوي‌تري براي بيان مفاهيم فلسفي مي‌بود... [يادداشت محمدسعيد حنايي كاشانی در باره‌ي خط و زبان فارسی]

+ | jour | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۲۹ تير ۱۳۸۷

● ابوالحسن نجفي: رسم‌الخط امروز يك بلبشوي واقعی ست، خط فارسي اصلاح‌‌‌ناپذير است

كساني كه مي‌خواستند خط فارسي را اصلاح كنند، آن را خراب‌تر از آنچه بود، كردند و اصلاً اين خط فارسي اصلاح‌پذير نيست و آن‌را بايد به شكلي كه در «جزوه‌ی دستور خط فارسي» فرهنگستان آمده، بپذيريم... [يادداشت ابوالحسن نجفی، در باره‌ی خط و زبان فارسی]

+ | jour | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۲۸ تير ۱۳۸۷

● چگونگی صرف فعل‌ها در زبان پارسی

در نگاه نخست، آموختن افعال بی‌قاعده دشوارتر از آموختن افعال با‌قاعده است (‌البته برای کسانی که زبان فارسی را آگاهانه می‌آموزند و نه آن‌هایی که در کودکی آن را ناآگاهانه یاد می‌گیرند). چرا در بیش‌تر زبان‌ها بی‌قاعدگی وجود دارد و دلیل پیدایش آن چیست؟ نوشته‌ای که می‌خوانید، حاصل تأمل در این موضوع است.

+ | bijan | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۲۲ تير ۱۳۸۷

● احمد شاملو: می‌خواهم شما را بخندانم!

طنزی از بامداد شعر فارسی با صدای او، در باره‌ی آلودگی زبان.

+ | raaviraavi | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۱۸ تير ۱۳۸۷

● کالبدشکافی ترجمه‌ی مسعود انصاری از «چنین گفت زرتشت»

رحمان افشارى: وقتی ترجمه‌ی انصاری را با اصلِ آلمانیِ کتاب مقایسه می‌کنیم، با حیرت پی می‌بریم که ترجمه‌ی او نه تنها نسبت به ترجمه‌ی آشوری هیج برتری ندارد، بلکه حتا از ویژگی‌‌های یک ترجمه‌ی سالم و خوب نیز به‌کلی بی‌بهره است. هر صفحه از این «ترجمه» ‌را که باز کنی، به‌آسانی می‌توانی آن را سندی از رونویسیِ نادرست از ترجمه‌ی آشوری و نفهمیِ خنده‌دار از اصل مطلب بیابی. این نمونه‌ای ست آشکار، در روز روشن، از "حُسنِ اخلاق" ادبی و فرهنگی در جامعه‌ی ما و سزاست تا بی‌اعتنا از کنار آن نگذریم!

+ | SentByEmailٍ | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

● لغات واراداتي هيچ زباني را تهديد نمي‌كند

محمدرضا پرهيزگار، زبان‌شناس و استاد دانشگاه: لغات وارداتي و بيگانه هيچ زباني را تهديد نمي‌كند، بلكه زبان‌ها را فربه‌تر و نيرومندتر مي‌كند و قدرت بيان‌شان را بيش‌تر مي‌كند. [ادامه‌ی بحث بر سر کاستی‌های خط و زبان فارسی]

+ | jour | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۱۶ تير ۱۳۸۷

● تاریخچه‌ی خط فارسی

مقاله‌ای مختصر و مفید به قلم روح‌الله مفیدی

+ | bijan | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۱۵ تير ۱۳۸۷

● به‌زودی، شمار واژگان زبان انگلیسی از مرز یک میلیون خواهد گذشت

روز ۲۹ آوریل ۲۰۰۹ شمار واژگان زبان انگلیسی که مردم در سراسر جهان آن‌ها را به کار می‌برند، از مرز یک میلیون کلمه عبور می‌کند. زبان انگلیسی هم‌اکنون ۹۹۵ هزار و ۸۴۴ کلمه دارد. تاکنون در طول تاریخ هیچ زبانی به جز انگلیسی به این جایگاه دست نیافته است. بیش از یک میلیارد و ۳۵۰ میلیون نفر از مردم جهان (۲۵درصد) به زبان انگلیسی آشنایی کامل دارند و می‌توانند به این زبان تکلم کنند.

+ | malak | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

● واكنش «حق‌شناس» به اظهارات اخير «باطني» درباره‌ي زبان فارسي

علي‌محمد حق‌شناس گفت: خيلي عجيب است كساني كه سر و صداي كاستي زبان فارسي براي ترجمه الفاظ و لغات علمي را به راه انداختند خودشان زبان‌شناس هستند و خودشان مي‌دانند كه زبان صرف نظر از اين‌كه فارسي، چيني، هندي، مغولي، عربي، فرانسه يا انگليسي باشد از امكانات بالقوه، يگانه و كمابيش مساوي برخوردار است. از زبان خودشان يا در آثارشان هم بارها و بارها مي‌توان شنيد و ديد كه در نظر گرفتن هر تفاوتي بين زبان‌ها متأثر از نوعي نژادپرستي است. در يك كلام زبان‌ها به لحاظ توانايي انتقال مفاهيم از امكانات برابري برخوردارند. هيچ برتري بين زبان فارسي و زبان‌هاي ديگر وجود ندارد. اين مساله به لحاظ زبان‌شناسي بي‌اساس است كه بگويند اين زبان توانايي دارد و آن زبان توانايي ندارد. مشكل اصلي از گويش‌وران و زبان‌وران است. [مشروح سخنان دکتر علی‌محمد حق‌شناس را بخوانيد.]

+ | jour | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۱۱ تير ۱۳۸۷

● در دیزی، و حیای گربه و لزوم ویرایش تخصصی!

ما اگر آگهی‌های نیازمندی‌ها را ورق بزنیم، با چندهزار آگهی که در آن عظمت ویراستاری با دبدبه و کبکه‌ی بسیار عرضه شده، مواجه می‌شویم. عده‌ای هم دکان تعلیم ویراستاری باز کرده‌اند و به کسانی که هنوز بوی شیر از دهان‌شان می‌آید گواهی می‌دهند و اینان هم با بی‌شرمی تمام دست در نوشته‌ی کسانی می‌برند که در نگارش بسی رنج برده‌اند. حتا این به‌اصطلاح ویراستاران نمی‌دانند که دهخدا کیست تا چه رسد به‌ این‌که قواعد املایی او را خوانده باشند و «آنکه» را خط می‌زنند و صحیح آن ‌را می‌نویسند: «آن‌که»!

+ | borjak | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۰۹ تير ۱۳۸۷

● نگاه پرویز ناتل خانلری به فصاحت زبان فارسی

مرحوم دکتر پرویز ناتل خانلری (۱۲۹۲-۱۳۶۹) در این مقاله‌ی قدیمی،‌ از غلط‌های زبانی رایج در زمانه‌ی خود گفته است. خواندن این مقاله می‌تواند تغییراتی را که در طول این سال‌ها بر نوع نگرش ما به درستی و نادرستی در حوزه‌ی زبان ایجاد شده، نشان دهد.

+ | SentByEmailٍ | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۰۱ تير ۱۳۸۷

● زبان فارسی انسانی نیست؟

شاید به نظر زیاده‌روی بیاید، اما همان‌قدر که علمی نبودن فارسی گزاره‌ای نسبی ست، انسانی نبودن‌اش هم چنین است... [یادداشتی دیگر در ادامه‌ی بحث نازایی زبان فارسی]

+ | SentByEmailٍ | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۳۰ خرداد ۱۳۸۷

● نقدی بر سخنان اخیر ِ دکتر محمدرضا باطنی درباره‌ی زبان و خط فارسی

مهدی جامی: این‌که ایشان از یک طرف زبان فارسی را عقیم بداند به این دلیل که افعال ساده کم دارد و مشتق‌سازی‌اش کمتر از مرکب‌سازی‌ست، یک فرض مخدوش است. این‌که ایشان فکر می‌کند اگر انگلیسی‌ها زبان اصلی شکسپیر را نمی‌فهمند پس سرعت تحولات در جامعه‌ی آن‌ها بالا بوده است و ما چون فردوسی را می‌فهمیم پس در همان هزار سال پیش یا همان حوالی زندگی می‌کنیم هم فرض بی‌پایه‌ای است. این‌که فرض‌های زبان روزمره را با زبان علمی درمی‌آمیزند هم دقت ندارد و رهزنی می‌کند...

+ | mofrad | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

● وقتی فعل بر زمان دلالت نمی‌کند!

به نظر عالمان اصول، دلالت وضعی و لغوی ماضی و مضارع و امر، در نحوه‌ی دلالت این افعال بر زمان نقشی ندارد و آن‌چه یکی از ازمنه ثلاثه را مدلول فعل می‌سازد، همانا سیاق عبارت و قرائن بیرونی و امارات حالی و مقالی است. از این روست که می‌بینیم در بسیاری از موارد در سیاق یک عبارت، فعل ماضی معنی مضارع می‌دهد و در عبارتی دیگر، مضارع در جایگاه ماضی نشسته است. [یادداشتی از دکتر محمدرضا ترکی]

+ | borjak | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۲۸ خرداد ۱۳۸۷

● معایب خط فارسی در گفت‌و‌گویی مفصل با دکتر محمدرضا باطنی

دکتر باطنی: می‌توان گفت که خط فارسی معایب ذاتی دارد و به هیچ نوع سامان پذیر نیست. در واقع یا باید خط را عوض کرد یا با همین خط ساخت تا این که زمان برای تغییر آن فرا برسد. ولی یک اصلاح را شاید بتوان در خط فارسی وارد کرد و آن وارد کردن ِ علامتی برای «اضافه» در زنجیره‌ی خط است. با این کار، مشکل نحوی زبان به مقدار زیادی حل خواهد شد...

+ | mofrad | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۲۷ خرداد ۱۳۸۷

● معایب خط فارسی

محمدرضا باطنی: وقتی درباره‌ی زبان سخن به میان می‌آید، اکثر مردم به طور ناآگاه به خط و نوشته فکر می‌کنند. ولی باید همواره به خاطر داشت که زبان اصل و خط فرع است و خط، به عنوان یک وسیله‌ی ثانوی، برای نمایاندن زبان به وجود آمده است. با توجه به این‌که خط فارسی برای نشان دادن صداهای زبان فارسی ناتوان است، معایب مهم خط فارسی را به اختصار می‌توان برشمرد...

+ | ghoroob | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۲۰ خرداد ۱۳۸۷

● ارتباط دو سویه‌ی زبان و روایت

روایت پدیده‌ی پیچیده‌ای است هم شامل زبان، هم شامل کنش و هم شامل شناخت. نقش آن از زبان فراتر می‌رود، زیرا در حوزه‌ی زبان کمک به شکل‌گیری معنا می‌کند؛ همزمان، در حوزه‌ی کنش بیانگر رفتارهای حسی و تجربی است؛ و در حوزه‌ی شناخت ابزار مهمی برای رسیدن به درک جدید. از این نظر، نه تنها روایت را باید ابزار بیان و نیز تفهیم و تفاهم دانست، بلکه افزون بر آن باید آن را ابزار اندیشه‌ورزی نیز دید. در واقع هیچ دانشی، حتا دانش‌های تجریدی و تجربی، بدون روایت قادر به طرح مسایل خود در روند زمان و تحولات علّی نیستند. این نقش در گذشته بسیار روشن‌تر از امروز بود، برای همین هم بود که میان روایت، شعر و فلسفه پیوندی ژرف و جدایی‌ناپذیر وجود داشت... [پژوهشی به قلم سعید هنرمند]

+ | Moonlight | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۱۹ خرداد ۱۳۸۷

● فارسی؛ زبانی عقیم

محمدرضا باطنی: درباره‌ی زیبایی، شیرینی، گنجینه‌ی ادبی و دیگر محاسن زبان فارسی سخن بسیار شنیده‌ایم. اکنون شاید وقت آن رسیده باشد که با واقع بینی به مطالعه‌ی توانایی‌های زبان فارسی بپردازیم و ببینیم آیا این زبان می‌تواند جوابگوی نیازهای امروز جامعه‌ی ما باشد؟ آیا در آن کاستی‌هایی یافت می‌شود، و اگر یافت می‌شود چگونه می‌توان آن‌ها را برطرف ساخت؟

+ | behnam | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

● زبان، در نقش یک همبازی‌‌ برای انسان

آیا حروف و صداهای یک زبان در یک منطقه، محصول اقتضای فیزیولوژیکی مردم آن منطقه است یا برعکس، دستگاه صوتی و ظرفیت مخرج‌های حروف و صداها در مردم آن منطقه محصول اقتضای زبانی و بیانی آن‌هاست که همچون رنگ پوست و چشم و مو و ویژگی‌های بعضاً یکسان در سیری تدریجی و تاریخی در آن‌ها تثبیت شده است؟ آیا نشنیدن صدای «خ» برای یک انگلیسی از همان ابتدای کودکی و شکل‌گیری مغز و حافظه و روان، نیز بخشی از هستی را که برای مثلاً یک آلمانی‌زبان محرز و حاضر بوده، از دید، شخصیت و ذهنیت او حذف کرده است؟

+ | farahany | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۱۸ خرداد ۱۳۸۷

● از شیرین‌کاری‌های مترجمان ادبی

برگرفته از کتابِ طنزآوران امروز ایران ـ عمران صلاحی

+ | malak | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۰۱ خرداد ۱۳۸۷

● تطورات زبان فارسی در ضمن ٢٩ قرن، به روایت محمد تقی بهار

می‌گوییم که الحمدالله زبان ما کم‌تر از هر زبانی از برکت اشعار و سخنان فصحا دست خورده است. اما حقیقت امر چنین نیست، زیرا اگر چه لفظ قلم در روی کتاب مثل زبان دری است، اما در معنی بی‌اندازه با آن متفاوت است، به حدی که اگر امروز فردوسی زنده شود و فی المثل این شعر خود را: "به کریای گفت ای سرای امید خُـنُک روز کاندر تو بد جمشید" از زبان ما بشنود، معنی آن را نخواهد فهمید. [بازنشر مقاله‌ای از «سبک‌شناسی زبان و شعر فارسی»]

+ | bijan | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۲۹ ارديبهشت ۱۳۸۷

● «زبان فارسی» دات کام

در این سایت می‌توانید مطالب متنوعی درباره‌ی زبان فارسی بخوانید.

+ | mofrad | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۲۷ ارديبهشت ۱۳۸۷

● گرامی‌داشت روز ملی «می‌باشد»!

«ایشان» اولین کاری که کرد، انتصاب جناب «می‌‫باشد» بود به وزارت امور مکاتبات اداری و غیره. تا قبل از آن، «است» توانسته بود فضای ساده و صمیمانه‌‫ای در وزارتخانه متبوع ایجاد کند. اما این صمیمیت به نظر می‌‫رسید که فاقد جدّیت و ابهّت لازم است و مردم و مقامات کم کم عادت کرده بودند که به حضور ساده و صمیمانه‌ی او عادت کنند. اما از او حرف‌‫شنوی لازم را نداشته باشند و حرف‌های او را جدی نگیرند.

+ | borjak | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۲۶ ارديبهشت ۱۳۸۷

● ریشه‌شناسی واژه‌ی عشق

زیباترین واژه‌ی زبان پارسی که تا چندی پیش همه آن را عربی می‌دانسته‌اند و در چامه و ادب پارسی و به‌ویژه هستی‌شناسی ایرانی جایگاهی بلند و برجسته دارد، واژه‌ی «عشق» است. این واژه ریشه‌ی هند و اروپایی دارد و پیشینه‌ی آن بدین گونه است که می‌خوانید.

+ | mojtaba | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

● مصیبتِ ترجمه در ایران

از مطبوعات گرفته تا ادبیات و تلویزیون و زیرنویس‌ فیلم‌های قاچاق!

+ | bijan | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۲۱ ارديبهشت ۱۳۸۷

● ملاحظات جنسیتی در ترجمه

در سال‌هاى اخیر بخش عظیمى از کتاب‌ها و پژوهش‌هاى دانشگاهى در رشته‌ی ترجمه، به بحث جنسیت در ترجمه پرداخته‌اند. «لویى ون فلوتو» از کسانى است که در این باره مطالعات پیگیرى داشته و برخى از حوزه‌هایى را که بحث جنسیت در ترجمه، در آن‌ها مطرح مى‌شود معرفی کرده است. ترجمه‌ی این پژوهش را بخوانید.

+ | Moonlight | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

● چرا ما ایرانیان، اعراب را تازی نامیدیم؟

هم‌چون بسیاری از واژگان تاریخی و کهن دیگر، زبان‌شناسان برای این واژه نیز ریشه‌های گونه‌گونی شناسایی کرده‌اند که به‌راستی مشخص نیست کدام‌یک از آن‌ها نخستین عامل برای این نام‌گذاری بوده است. با این ریشه‌یابی‌ها آشنا شوید.

+ | abtin | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۰۳ ارديبهشت ۱۳۸۷

● یک غلطِ مشهور: «گفتمان» به جای‌ «گفت‌وگو»

گاه و بی‌گاه و روزـ‌به‌ـ‌روز بیش‌تر می‌شنویم که خیلی‌ها در صحبت‌های‌شان «گفتمان» را به‌جای «گفت‌وگو» به‌کار می‌برند. و اتفاقاً این را نه از دهان همه‌ی قشرها، که از دهان آن‌ها که اهل مطالعه‌اند می‌شنویم. اما «گفتمان» به‌هیچ‌وجه برابر و حتا هم‌خانواده‌ی «گفت‌وگو» نیست. [در باره‌ی خاستگاه، معنا و تفاوت این دو واژه، بیش‌تر بدانید.]

+ | mojtaba | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

● سایتی برای شنیدن تلفظ واژه‌ها در همه‌ی زبان‌ها

جالب توجه این که تلفظ‌ها به شکل ماشینی نیست و شما نیز می‌توانید این تلفظ‌ها را تصحیح کنید یا به آن‌ها بیفزایید. بخشی از این سایت نیز به واژه‌های فارسی اختصاص دارد.

+ | abtin | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۳۱ فروردين ۱۳۸۷

● در باره‌ی کتاب «نام‌ها و نشانه‌ها در دستور زبان فارسی» اثر شاملو

«احمد شاملو» در سال ۱۳۳۳ در زندان قصر کتاب نام‌ها و نشانه‌ها در دستور زبان فارسی را نوشت؛ کتابی که پیشنهادهای نو و جالبی در باره‌ی نام‌ها، نشانه‌ها و حروف اضافه در زبان فارسی و اهمیت کشف و درک درست این زبان دارد. «نام‌ها و نشانه‌ها در دستور زبان فارسی» می‌تواند کتاب جالب توجهی برای شاعران و داستان‌نویسان ایرانی باشد؛ البته نه به مفهوم یک راه حل نهایی برای شناخت و درک امکانات زبان فارسی؛ بلکه به عنوان یک پیشنهاد قابل تامل و بررسی. [در باره‌ی این کتاب بیش‌تر بدانید.]

+ | behnam | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۲۷ فروردين ۱۳۸۷

● چند غلط مشهور املایی و دستوری

متنی که می‌خوانید،‌ برگرفته از یک متن آموزشی متعلق به شورای گسترش زبان پارسی ست که در آن درباره‌ی چند غلط مشهور املایی و دستوری توضیح داده.

+ | Solitude | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۱۴ فروردين ۱۳۸۷

● اعلان ویژه: انگلیسی با ایمیل

زبان پیک یک سیستم منحصربه‌فرد آموزش زبان انگلیسی از طریق پست الکترونیک است. با ثبت‌نام و عضویت در زبان پیک، هر هفته یک فایل درسی جدید را در آدرس الکترونیکی خود دریافت خواهید کرد که شامل توضیح درس و تمرین برای یادگیری بهتر است. مطالعه و تمرین این درس‌ها نیازمند صرف وقت زیاد نیست. بدین ترتیب، هر قدر هم درگیر مشغله‌های مختلف باشید، می توانید قسمتی از وقت خود را در هر هفته صرف مطالعه‌ی درس‌های زبان پیک کنید و دانش زبانی خود را ارتقا دهید.

+ | Editor | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۱۲ فروردين ۱۳۸۷

● لغت‌نامه‌ی مطلقاً ضرورری

یکی از مشکلات نویسندگان امروز ما کمبود واژه است. واژه سازی کاری تخصصی ست که باید توسط زبان‌شناس و متخصص زبان فارسی صورت بگیرد. اما با توجه به اینکه نه چنین جمعی وجود دارد و نه می‌توانیم امیدوار باشیم در آینده نزدیک چنین جمعی به وجود بیاید، چاره‌ای جز این نداریم که خودمان آستین‌هایمان را بالا بزنیم. گام اول این تلاش وبلاگی را مطالعه کنید.

+ | Somnambulist | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۱۱ فروردين ۱۳۸۷

● نیم‌فاصله‌ی نازنین در ویندوز ویستا

روش فعال کردن برنامه‌ی «تری‌لی‌آوت» در ویندوز ویستا و یادآوری قوانین ساده‌ی نوشتن در کامپیوتر و برای وب.

+ | Moonlight | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

صفحه‌ی قبل | صفحه‌ی بعد