هفتان

www.haftan.com | XML

۱۵ مهر ۱۳۸۷

● دو کتاب از برتراند راسل

دانلود کتاب‌های «جهان‌بینی علمی» و «زناشویی و اخلاق».

+ | maryam.azad | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۱۴ مهر ۱۳۸۷

● آزادی سیاسی در نگاه آیزایا برلین

پرسش محوری که در دنیای باستان مطرح می‌شد این بود که «چه کسی بر من حکومت می‌کند؟» بعضی می‌گفتند یک پادشاه، بقیه از بهترین، ثروتمندترین، شجاع‌ترین، اکثریت، قوانین و یا از رای واحد همگان دم می‌زدند. در دنیای مدرن، پرسشی که به همان اندازه محوریت دارد این است که «حکومت تا کجا می‌باید گسترش یابد؟» [ترجمه‌ای از یاشار جیرانی]

+ | nasrabadi | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۱۳ مهر ۱۳۸۷

● پیوند سهروردی و ده اندیشمند غربی در مرکز گفتگوی تمدن‌ها

محمد بقایی در نظر دارد در یک سخنرانی که در موسسه‌ی بین‌المللی گفتگوی تمدن‌ها برگزار می‌شود، مشابهت‌ها و پیوندهای فکری اندیشمندانی چون هگل، دکارت، ویلیام جیمز، مارتین لوتر، نیچه، جورج الیوت، هرمان هسه، هانری کربن، اوژن یونسکو، ادوارد کیرد و لرد هاردین را بررسی تطبیقی کند.

+ | saham | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

● آیا جامعه‌شناسی علم است؟

مناقشه‌ی اصلی در جامعه‌شناسی این است که آیا اساسا پدیده یا ذات مستقلی به نام جامعه وجود دارد یا خیر؟ اگر وجود دارد کدامین عوامل باعث ایجاد و بقای آن می‌شود. اما دومین چالش در جامعه‌شناسی درباره‌ی ذات این رشته است که به زبان ساده می‌توان در این سوال خلاصه کرد که آیا جامعه‌شناسی علم است یا خیر؟

+ | h.nouri | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

● ارسطو یا فروید؛ تردید در نظریه‌ی شادکامی

در کتاب‌های یکم و دهم از اخلاق نیخوماخوس، ارسطو به صراحت ایده‌ی «شادکامی به مثابه‌ی حالتی روانی» را رد کرده است و اصرار بر آن دارد که شادکامی بشری مولفه‌های عینی، حقیقی و از همه مهم‌تر مادی دارد. ادله‌ی او بر این باور استوار است که اگر شادکامی صرفاً حالتی روانی بود آن‌گاه فردی که در خواب یا کُما به‌ سر می‌برد نیز می‌توانست آن شرایط را یک به یک داشته باشد...

+ | maryam.azad | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

● ماتریس زیبایی و دگرگونی موضوع زیبایی

با ورود به مرحله‌ی روشنگری، مدرنیته دچار بحران ارزش‌ها می‌شود. زیرا تناقضات و گرایش‌های ناهمسو در این مرحله سر باز کرده و آشکار شده‌اند. خرد دکارتی (خرد با فضیلت) دیگر زیبا دیده نمی‌شود. به جای خرد دکارتی ذهن انسان می‌نشیند. ذهنی که در آن به جای اضافات ماقبل تجربی دکارت، خواص ذهن می‌نشینند. [یادداشتی به قلم بهمن بازرگانی]

+ | a.masoudi | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۱۲ مهر ۱۳۸۷

● خودکشی به مثابه‌ی تحقق خودویرانگری سوژه

خودکشی با ایجاد تصلب در فرایند فهم و تفسیر گذشته‌ی سوژه، امکان تحقق «منِ شخصی» سوژه در تمامیت خود را سلب می‌کند، و به این معنا در خودکشی، خود کشته نمی‌شود بلکه تنها زمینه‌ی تحقق آن انکار می‌شود.

+ | kamyar | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

● دیدگاه سعید نفیسی درباره‌ی شخصیت و کارنامه‌ی علمی‌ کسروی

سعید نفیسی: از طرف دیگر آن‌چه درباره‌ی سعدی و حافظ و تصوف و دین شیعه گفت نه تنها به نفع ایران نبود بلکه صریحاً می‌گویم مغرضانه بود. بالاتر از همه به کسانی پرخاش کرد که اصلا درباره‌ی آن‌ها اطلاع نداشت. تولستوی و آناتول فرانس را نخوانده بود و بدیشان خرده‌های نادرست می‌گرفت. این کارهای او بیش‌تر از این حیث مرا ناراحت می‌کرد که وی مرد محقق بسیار باسواد کتاب‌خوانده‌ی ورزیده‌ای بود ...

+ | shahrokh.m | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

● فلسفه‌ی هانا آرنت

هانا آرنت یکی از فیلسوفانی است که در جهان معاصر این بخت و اقبال را داشته است که به مدد آثارش از رویکرد مناسب منتقدان و حتا فلاسفه‌ی بزرگی همچون هایدگر و یاسپرس برخوردار گردد. در قرن بیستم که هنوز برای ما «جهان معاصر» است؛ نویسندگان زن بسیاری در حیطه‌های سیاسی، فلسفی، ادبی و... سر برآوردند که به حق تاثیرگذار بودند. آرنت از آن جمله نویسندگانی بود که تنها فعالیت‌هایش محدود به یک شاخه‌ی خاص علوم انسانی نمی‌گردد... [درباره‌ی کتاب فلسفه‌ی هانا آرت، نوشته‌ی پاتریشیا آلتنبرند‌ جانسون]

+ | maryam.azad | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

● ایستایی فلسفه در ایران

مقایسه‌ی آرای فیلسوفان اروپایی قرن شانزدهم و هفدهم مثل بیکن، هابز، لاک، دکارت، برکلی و لایبنیتس با فیلسوفان ایرانی همچون شیخ بهایی، میرفندرسکی، میرداماد، شیرازی، فیض کاشی و فیاض لاهیجی کافی است تا نشان دهد که چگونه اندیشه‌ی فلسفی در ایران ـ بویژه در عرصه شناخت شناسی و فلسفه سیاسی ـ در چنبره‌ی جزمیت عقل‌گرا و به خدمت شریعت درآمد.

+ | n.taheri | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۱۱ مهر ۱۳۸۷

● تاملی در رابطه‌ی دیدن و دیکتاتوری

شاهد موردنظر ما، کسی است که تا حد زیادی به «فرشته‌ی تاریخ» والتر بنیامین می‌ماند، فرشته‌ای که به نظر بنیامین می‌باید قسمت‌های فراموش و سرکوب شده‌ی تاریخ را رستگار سازد. در مقاله‌ی تزهایی درباره‌ی فلسفه‌ی تاریخ، والتر بنیامین فرشته‌ای را به تصویر می‌کشد که برفراز ویرانه‌ی تاریخ پرواز می‌کند و با چشمانی متعجب به آوار و ویرانه و فجایع خیره شده است، اما طوفانی مهیب او را با خود می‌برد و فرصت نجات هر چیزی را از او می‌گیرد.

+ | a.masoudi | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

● چهار دوره‌ی تاریخی ـ فرهنگی

اکثر مورخان غربی چه آن‌ها که به تیپولوژی تاریخی معتقدند یا به سیر ارتقایی تاریخ، در هرحال تاریخ را به سه یا چهار دوره‌ی تاریخی از نظر فرهنگی و زمانی صورت‌بندی کرده‌اند که عبارت‌اند از: دوره‌ی شرق یا ماقبل یونانی، دوره‌ی فرهنگ یونان و روم، دوره‌ی قرون وسطای مسیحی و فرهنگ اسلامی و بالاخره دوره‌ی جدید فرهنگ جهانی غرب. به تناسب این ادوار، چهار دوره‌ی بزرگ هنری نیز می‌توان برشمرد. این نظر اغلب با اعمال متافیزیک تاریخی بر تاریخ شرق در بادی نظر وثاقت ذاتی دارد. [مقاله‌ای از محمد مددپور]

+ | felez | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

● فلسفه‌ی کیمیاگری

فلسفه کیمیاگری یک آیینِ درمانی‌ست.این جمله سه چیز را می‌گوید: فلسفه امکانِ شدنِ چیزها و تغییر در ماهیت آن‌هاست، این شدن یک آیین است، یعنی جمعیتی در آن شرکت دارد که می‌شود و کارکرد این آیین یک درمان است. فرآیند درمان انسان در طول تاریخ همیشه به دست همه‌کس افتاده به جز تنها کسی که می‌تواند او را درمان کند: فیلسوف.

+ | maryam.azad | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۱۰ مهر ۱۳۸۷

● کارل پوپر و سخنرانی‌ای در مسأله‌ی ذهن

کارل ریموند پوپر در فلسفه‌ی علم و سیاست شهره است. با این‌حال وی دارای رأی خاصی در مسأله‌ی ذهن و بدن است. با منابعی درباره‌ی دیدگاه وی آشنا شوید و سخنان‌اش را در این باب بشنوید.

+ | p.jabbari | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

● فلسفه‌ی مرگ در نمایش‌نامه‌های لورکا

نمایش‌نامه‌های لورکا در ژانر تراژیک یعنی پذیرش مرگ در مقابل زندگی ناهموار و نادرست، ژانری کلاسیک است که بزرگان ادبیات جهان به‌ویژه در حوزه‌ی نمایش، این ژانر را در موارد بسیار زیادی برای طرح موضوع انتخاب کرده‌اند. لورکا در کارهای‌اش شیفتگی خود به زندگی و عشق‌ورزی را در حد کمال نشان داده است و بهایی که قهرمان یا قهرمانان نمایش می‌پردازند، نیز به همین دلیل سنگین ارزیابی می‌شود. آنان بر این باورند که زندگی باید سرشار از زیبایی، باروری، رنگ، نور، حرکت و شعر باشد...

+ | felez | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۰۹ مهر ۱۳۸۷

● ارسطو یا فروید؛ تردید در نظریه‌ی «شادکامی»

این نوشته مثال پاندولی است که مابین متافیزیک ارسطو و روانکاوی زیگموند فروید به طور مداوم دوران می‌کند. انتخاب این دو فیلسوف برای محک زدن نظریه‌ی شادکامی به نقطه نظر رادیکال هر دو از دو جناح متفاوت باز می‌گردد. ارسطو برای شادکامی نوع بشر مبنای عینی قائل بود. شرایط ماتریالیستی خاصی را مبنای رسیدن آدمی به شادی می‌دانست. دیگر فلاسفه‌ی عصر یونان باستان نیز کم و بیش بر این نظریه انگشت تأکید نهادند...

+ | maryam.azad | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

● زبان؛ چشم‌گیر‌ترین مشخصه‌ی انسان

اگر از ما بخواهند یک ویژگی را نام ببریم که به‌طور مشخص انسان را از سایر موجودات کره‌ی زمین جدا کند، کدام ویژگی را انتخاب می‌کنیم؟ عشق؟ جنگ؟ هنر و موسیقی؟ یا شاید فن‌آوری؟ بیشتر افرادی که این پرسش را برای مدت طولانی در ذهن داشته‌اند، به یک پاسخ واحد رسیده‌اند: زبان.

+ | a.abkhoo | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۰۸ مهر ۱۳۸۷

● ساختارگرایی و نظام‌های نمادین

این مقاله به مقایسه‌ی اندیشه‌های زبان‌شناختی فردینان دوسوسور و لوی اشتراوس اختصاص یافته است. در این راستا سعی می‌شود موضوعاتی مثل رابطه‌ی دال و مدلول، جایگاه اسطوره‌ها در جامعه، نقش سوژه و همچنین انتقادات وارد بر رویکرد ساختارگرایی طرح و بررسی شوند. نشان دادن رابطه‌ی ساختارگرایی و نظریه‌ی گفتمان و نواقص مشترک آن‌ها از دیگر مباحث این مقاله است. [نوشته‌ی دیوید هوارث، برگردان نظام بهرامی‌‌کمیل]

+ | b.ahang | ۱ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

● نیچه، زایش تراژدی و ضرورت رخداد حقیقت

مدت‌هاست که نیچه در ایران به کالایی فانتزی با گردش‌های مالی و معنایی گوناگون بدل شده است. امر خیالی، همان‌گونه که لاکان شرح می‌دهد واکنشی به فقدان تصویر است و هر چه شدت فقدان وخیم‌تر باشد فرآیند تولید تصاویر جنون‌آمیزتر است. بنابراین فقدان فهم تاریخی و انضمامی تفکر در ایران به تولید ترکیبی تصاویر ارتجاعی و سانتی‌مانتالیستی از نیچه و آثار او انجامید.

+ | sepanta | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۰۶ مهر ۱۳۸۷

● مفهوم مرگ از دیدگاه موریس بلانشو

مرگ یکی از موضوعاتی‌ست که در تمام آثار بلانشو حضور دارد و تأملات‌اش را در باب زبان، ادبیات و فلسفه، سامان می‌دهد. بلانشو با تأمل در خصوص مرگ، همان سنت فلسفی غرب را پیش می‌گیرد و در واقع همین‌جاست که او درگیر فلسفه می‌شود...

+ | nasour | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

● موقعیت زبان فارسی و موقعیت فارسی‌زبانان

جواد ماهزاده: زمانی که یک کشور به پشتوانه قدرت سیاسی، اقتصادی و فرهنگی‌اش مرزها را درمی‌نوردد، با خود زبان و فرهنگی را حمل می‌کند که برجا می‌ماند و چونان قلمه یک گیاه رشد و نموی تازه می‌یابد. ورود اعراب به ایران، ایرانیان به هند و انگلیسی‌ها به دایره مستعمرات گویای این تاثیر است و نمونه معاصر آن نیز استیلا‌ی بی‌گفت‌وگوی غرب - در مفهوم جغرافیایی فرهنگی - است...

+ | esi | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

● چند خطا در ترجمه‌ی مارکس

نگاه محمود عبادیان به ترجمه‌ی جلد نخست «سرمایه»، اثر کارل مارکس.

+ | m.najafi | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۰۵ مهر ۱۳۸۷

● روشنفکر و روشنفکری ایرانی

«ماکس وبر»، مهم‌ترین کارکرد ادیان را حفظ و اشاعه‌ اخلاق می‌دانست. «وبر»، با ذکر این موضوع، کارکرد اهمیت ادیان و نسبت اخلاق به آن را توأمان متذکر شد. اما برخلاف این مهم در اغتشاش ایده، افکار و تغییر تحولات فرهنگی انسان‌ها دچار سر درگمی و پارادوکس سختی شده‌اند. آدمیان معاصر در جوامع دینی ـ سنتی، از لحاظی، اخلاقی هستند و از لحاظی قصد دارند مدرن شوند. تصور آنان بر این است که مدرنیته فاقد اخلاق است. این دوگانگی آنها را مستاصل و درمانده کرده است...

+ | maryam.azad | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

● کارکردهای فرهنگی گفت‌وگو

نقش گفتوگو در میان ما و در فرهنگ ما چیست؟ پاسخ به این پرسش مستلزم داشتن نظریه‌ای درباره‌ی گفتوگو است. اما این نظریه مبتنی بر چه ارکانی‌ست؟ آیا گفتوگو در فضایی صورت میگیرد که «من» محلی از اعراب ندارد؟ یا در سپهری که «من» دال بر نفی غیریت است؟ اما مگر «من» دال بر غیریت نیست؟ پس گفت‌وگو میان «من» و غیریت است یا میان ...؟

+ | k.baradari | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

● کی‌یر کگور از منظر ملکیان

گفتاری از مصطفی ملکیان در معرفی کی‌یر کگور؛ پدر اگزیستانسیالیسم.

+ | maktoub | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

● روزنامه و فلسفه

بی‌شک منحصر به فرد‌ترین دستاورد مدرنیته در حوزه‌ی فرهنگ به وجود آمدن روزنامه‌ها بود که در بحبوحه‌ی برخورد تفکر‌ها بلندگویی برای اهالی اندیشه باشند که بتوانند جوهره‌ی تفکرات‌شان را در معرض داوری عموم بگذارند و در کنار آن با ارائه‌ی راه‌حل‌های منطقی درصدی از جهالت حاکم بر فضای خرافه‌پرستی جوامع را کاهش دهند.

+ | felez | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۰۴ مهر ۱۳۸۷

● دانلود چند فرهنگ لغت فلسفی

دانلود چند فرهنگ لغت فلسفی به زبان انگلیسی با فرمت پی‌دی‌اف.

+ | m.najafi | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

● پرونده‌ای برای «سنجش خرد ناب»

متن اصلی این اثر «کانت» همراهِ با‌ آثار و ترجمه‌هایی از رحمان افشاری، خسرو ناقد، مهبد ایرانی‌طلب، بیژن عبدالکریمی، سیدمجید کمالی و محسن کدیور.

+ | SentByEmailٍ | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

● آیا زندگی اخلاقی، عقلانی است؟

اخلاق چیست؟ عقلانیت چیست؟ و رابطه‌ی این دو در چیست؟ آیا اخلاقمدار بودن با عقلمحور بودن تعارضی دارد؟ میدانیم که پدر عقلانیت و نیاک فلسفه مدرن، دکارت، چیز زیادی درباره‌ی اخلاق ننوشته است. آیا این ناشی از آن بود که او فکر میکرد اخلاق ربطی به عقلانیت ندارد؟ رابطه‌ی ما با اخلاقی بودن در جامعه‌ی نابه‌هنجار چیست؟ [سخنرانی مصطفی ملکیان]

+ | k.baradari | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۰۳ مهر ۱۳۸۷

● هنر یا خرافه؟

آناندا کنتیش کومارا سوامی، فیلسوف هندی، مهم‌ترین نماینده‌ی رویکرد سنت‌گرا به فلسفه‌ی هنر در قرن بیستم است. معرفي كتاب «فلسفه‌ی هنر مسيحی و شرقی» او، انگیزه‌ی معرفی همه‌ی آثاری ست كه تا امروز از اين نويسنده در ايران ترجمه و در قالب كتاب و يا مقاله در نشريات به چاپ رسيده‌اند. آثار او در ايران، تنها دو مترجم دارد: اميرحسين ذكرگو و صالح طباطبایی. [گزارشی از روند انتشار آثار كومارا سوامی در ايران]

+ | damadam | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۰۲ مهر ۱۳۸۷

● بحران مدرنیت و عبور از آن

اگر به موضوع بحران مدرنیت علاقه‌مندید و این بحران را در خود و پیرامون خود مشاهده می‌کنید، شنیدن این گفت‌وگو خالی از لطف نیست. [مصاحبه رایو آوا با روانکاو داریوش برادری]

+ | k.baradari | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

● زبان در اندیشه‌ی ریچارد رورتی (pdf)

به رغم دیدگاه رورتی درباره‌ی زبان، خصلت ارجاعی زبان واقعیتی را خارج از آن پیش‌فرض می‌گیرد. قبول این واقعیت مستلزم قبول رئالیسم و خروج از زبان و باورهای‌ ماست، اما رورتی معتقد است که ما نمی‌توانیم از زبان و باورهای‌مان خارج شویم و با واقعیت غیر بشری تماس برقرار کنیم. این دیدگاه، همان ایده‌آلیسم زبان‌شناختی‌ست که می‌‌گوید تنها توصیفات ما از جهان می‌توانند صادق یا کاذب باشند و توصیفات را باید در قالب جملاتی فرمول‌بندی کرد.

+ | felez | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۰۱ مهر ۱۳۸۷

● چند سخنرانی فلسفی

با همراهی اینترنت در سخنرانی‌های فلسفی شرکت کنید.

+ | nasrabadi | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

● ماکس وبر و جامعه‌شناسی تعامل‌گرا

موضوع جامعه‌شناسی وبر«کنش‌های معنی‌دار» انسانی است و او چنان به ‌بعد ذهنی زندگی تأکید داشت که پایه‌ی جامعه‌شناسی خود را مبتنی بر تفهم گذاشت. یعنی جامعه‌شناس باید خود را به جای مردم بیانگارد و معانی ذهنی آنان را دریابد. خواه در باره‌ی معاصران باشد یا گذشتگان... [مقاله‌ای از ساناز اسکندری]

+ | h.nouri | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

● بوردیو و فلسفه

پیر بوردیو از جامعهشناسان بلندآوازه‌ی قرن بیستم فرانسه و جهان بود. او از کیان آن جامعهشناسانی بود که در کنج خلوت عینیگرایی علوم اجتماعی پناه نگرفت و به مفسر و نقاد خستگیناپذیر روندهای اجتماعی بدل شد. نقدهای او بر جهانی‌سازی و سلطه‌ی تفکر اقتصادی بر فرهنگ و پرده برداشتن از سازوکارهای پوشیده‌ی قدرت، او را به جامعهشناسی بدل کرده است که خوانندگان بسیاری یافته است. اما بوردیو که بود و چه گفت؟ و چرا آثار او در ایران با اقبال روبهرو شده است؟ [فایل صوتی سخنرانی شهرام پرستش درباره‌ی بوردیو]

+ | k.baradari | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

● سکوت و معنا از نگاه ویتگنشتاین

سروش دباغ که چند روزی ست از کنفرانس ویتگنشتاین از اتریش به تهران بازگشته، با تمام شدن ترجمه ‌و شرح تراکتاتوس، به ترجمه‌ی‌ کتابی در باره‌ی‌ زندگی ویتگنشتاین می‌پردازد. او از این اثر به عنوان اثری مهم در باره‌ی‌ ویتگنشتاین یاد کرده که به قلم برایان مگینز ـ مترجم انگلیسی تراکتاتوس ـ نوشته شده است. سروش دباغ ترجمه‌ی تراکتاتوس را کاری دشوار می‌داند و از سویی می‌گوید، با وجودِ ترجمه‌‌ی محمود عبادیان و ادیب سلطانی، ترجمه‌ی روانی از این اثر به زبان فارسی انجام نشده. ویتگنشتاین نسبت به خیلی از فیلسوفان، متفکری دیریاب است که ارتباط گرفتن با او به سادگی امکان‌پذیر نیست و نسبت به فیلسوفانی که انگلیسی‌زبان هستند، متفکری مبهم‌نو‌یس است، از این‌رو تقریر و شرح آموزه‌های او کار ساده‌ای نیست.

+ | maryam.azad | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۳۱ شهريور ۱۳۸۷

● کلمه‌ها و ترکیب‌هایی درباره‌ی روشنفکری دینی

حدیث روشنفکری دینی، چیستی و چگونگی آن، از مباحثی است که همزاد با پیدایش و تکوین این مقوله پدیده آمده است. روشنفکری دینی به معنای نواندیشی دینی است؟ اگر شک، آغازگاه اندیشه است و یقین، آغازگاه ایمان، این ترکیب به چه معنا ست؟ [مقاله‌ی مرتضی مردیها در باره‌ی روشنفکری دینی]

+ | k.baradari | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

● هدف فلسفه چیست؟

موضوع فلسفه چیست؟ پاسخی که عام و مورد پذیرش همگان باشد برای این پرسش وجود ندارد. نظریات متفاوت‌اند، از آن‌هایی که فلسفه را به عنوان تامل درباب تمامی هستی و به عنوان کلیدی برای تمامی دانش‌های بشری می‌دانند، تا آن‌هایی که فلسفه را به عنوان شبه دانشی حاصل از اغتشاشات زبانی و نشانی از عدم بلوغ فکری، در کنار دین طرد می‌کنند. شاید بهترین راه برای مواجه با چنین موضوعی، پرسش این نکته باشد که چه چیزی حدود دیگر دانش‌ها را مشخص می‌سازد؟ [مقاله‌ای از آیزایا برلین]

+ | maryam.azad | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

● یادداشت‌هایی پیرامون نقد مارکس بر هگل

مارکس با دگرگون کردن مفهوم فراروی نزد هگل، به درک جدیدی از رابطه‌ی زندگی کردن و اندیشیدن یا به عبارتی دیگر مبنایی برای یک نوع زندگی نوین انسانی رسیده است.

+ | nasrabadi | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۳۰ شهريور ۱۳۸۷

● فرگه، فیلسوفِ منطق

فردریش لودویگ گوتلوب فرگه با انتشار مهم‌ترین کتاب‌اش، «اندیشه‌نگاری»، نام خود را به عنوان پدر منطق جدید و یکی از مهم‌ترین فلاسفه‌ی تحلیلی در اذهان فلسفی معاصر حک کرد. فرگه با این کتاب،‌ منطق را که از زمان ارسطو با وجود کوشش‌های لایب‌نیتس، کانت و جرج بول تحولی نیافته بود احیا و تجدید کرد و بنیاد منطق سمبولیک یا ریاضی را در انداخت. او در کتاب خود، تحت تأثیر لایب‌نیتس، نوعی «نمادنگاری» خاص را پیشنهاد می‌کند، و مرادش از آن یک زبان نمادین برای ربط و اتصال دادن افکار است، امری که بعدها پیروانش در منطق گزاره‌ها و منطق محمولات کامل کردند.

+ | maryam.azad | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۲۹ شهريور ۱۳۸۷

● هرمنوتیک، هنر تأویل

هرمنوتیک از تبار مفاهیمی‌ست که کاربرد دور و درازی در فلسفه دارند. اما این مفهوم فقط پس از نیمه‌ی دوم قرن بیستم است که به مدد فلسفه‌ی گادامر به مرکز ثقل مباحث و اندیشه‌ی علوم اجتماعی و فلسفه باز میگردد، و نقش راهگشایی در این میدان ایفا میکند. اما وجوه اشتراک هرمنوتیک جدید و قدیم چیست؟ و آیا هرمنوتیک یا هنر تأویل بیحد و مرز است؟

+ | k.baradari | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۲۸ شهريور ۱۳۸۷

● مفهوم آزادی در آرای آیزایا برلین

اینک دیگر سر آیزیا برلین برای علاقه‌مندان سیر تاریخ اندیشه نامی آشناست، اما آن‌چه او در ذیل مفهوم آزادی منفی و آزادی مثبت در تاریخ اندیشه و ایده‌ی آزادی باب کرده است کماکان جذبه‌ی بسیاری دارد. این دو آزادی به چه معنا است؟

+ | k.baradari | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

● یازدهم سپتامبر، آتش در سر انسان‌ها

اسلاوی ژیژک در این مقاله بار دیگر به بررسی پدیده‌ی دوران‌ساز یازدهم سپتامبر و فروپاشی نماد رشد و پیشرفت جهان سرمایه، یعنی برجهای‌ دوقلوی نیویورک، می‌پردازد. ژیژک در این مقاله با تیزبینی خاص و بررسی آن در حوزه‌ی سینما، به نکات جالب و بدیعی اشاره می‌کند.

+ | k.baradari | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

● مبانی شکل‌گیری مدرنیته

حکایت جدال قدیم و جدید، داستانی ست که قرن‌های متمادی میان اصحاب اندیشه ومتفکران اقوام و ملت‌های بسیاری ـ به خصوص در اروپا ـ مطرح بوده است. آن‌چه امروزه مدرن (جدید، نو، امروزی) نامیده می‌شود، در تقابل باسنت (کهنه ،قدیم) فهمیده می‌شود...

+ | nasrabadi | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۲۷ شهريور ۱۳۸۷

● «شرح» کانت از مکان و زمان

یک) مفهوم مکان نمی‌تواند مأخوذ از تجربه باشد؛ زیرا من برای این که بتوانم اشیا را به عنوان چیزهایی بیرون از خودم و بیرون از یکدیگر تصور کنم، باید ابتدا مفهومی از مکان در ذهنم داشته باشم؛ و دو) مفهوم مکان یک مفهوم ضروری و ماتقدم است؛ چرا که نمی‌توانم عدم مکان را تصور کنم، اما می توانم به سادگی مکان خالی از ابژه‌ها را تصور کنم... [نوشته‌ی هنری سیدویک، ترجمه‌ی سمیرا الیاسی]

+ | m.najafi | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۲۶ شهريور ۱۳۸۷

● فلسفه‌های فشرده

مدتی است مجموعه‌ای با عنوان مطالعات پست‌مدرن روانه‌ی بازار کتاب شده است. از این مجموعه تاکنون شش عنوان انتشار یافته است. گفت‌وگوی روزنامه‌ی اعتماد را با روزبه صدرآرا، سرویراستار و مترجم این مجموعه می‌خوانید.

+ | valse | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۲۵ شهريور ۱۳۸۷

● روشنفکر نمی‌تواند المثنای دیگری باشد

نام‌آورترین روشنفکران ما، نیما، هدایت، آل‌احمد و شاملو، هیچ‌کدام تحصیلات دانشگاهی یا مدرسی کاملی نداشتند و آموخته‌های‌شان از فلسفه و تاریخ اندیشه جسته‌گریخته و به صرافت طبع بوده است. شابد استعداد هنری این روشنفکران عیب آن‌ها را تا حدی جبران کند و چه بسا لازم هم نباشد که ما از شاعران و نویسندگان و هنرمندان خود همان توقعی را داشته باشیم که از اندیشه‌وران حرفه‌ای داریم؛ به ویژه که هنر شاعران و نویسندگان ما همواره از نفکر آن‌ها برتر بوده است. آن‌ها همگی تعلق به نوعی آگاهی اجتماعی داشتند و این آگاهی را هم از راه تحصیلات منظم کسب نکرده بودند و همین ادعا که از یک جهان‌بینی اجتماعی و سیاسی برخوردار هستند برای‌شان کفایت می‌کرد.

+ | dibache | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

● تازه‌های نشر: «بودریار و هزاره»

نشر چشمه، «بودریار و هزاره» نوشته‌ی کریستوفر هروکس با ترجمه‌ی محمدمیلانی را در ۱۲۰۰ نسخه منتشر کرده است. این کتاب که جزء مجموعه‌ی «مواجهات پست‌مدرن» ویراسته‌ی آپیگنانسی است، می‌کوشد مواجهات مقولات بنیادین دوران کلاسیک و مدرن را در فضای پست‌مدرن روایت کند.

+ | farahany | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

● ما چه می‌خواهیم؟

از ما می پرسند: «خلاصه، شما چه می‌خواهید؟» سوال خوبی‌ست زیرا صریح و سر راست است و باید بدان صریح و سر راست پاسخ گفت. طبیعتا این کار در یک یا دو مقاله ممکن نیست. اما باید گاه‌گاه بدان پرداخت و برای روشن کردن‌اش کوشید. بارها گفته‌ایم که ما خواهان توافق آزادی و عدالت‌ایم، گویا این امر چندان روشن نیست. منظور ما از عدالت آن وضع اجتماعی‌ست که هر کس، در آغاز، همه‌‌ی امکانات را داشته باشد و نیز عقلیتی ممتاز، اکثریت مردم کشور را در وضعی ناشایست نگاه ندارد. [مقاله‌ای از آلبر کامو]

+ | borjak | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

● پست‌مدرنیسم، آری یا نه؟

مادامی که مفاهیمی از قبیل آزادی (در بیان و عقیده)، مدنیت، تکثرگرایی (پلورالیسم)، دموکراسی (احترام به خواست اکثریّت)، نقّادی و نقدپذیری (خصوصا در حوزه‌ی سنّت، اعتماد به عقل و علم)، برابری (خصوصا جنسیتی) و ... را نپذیرفته و به کار نگیریم و با این حقیقت؛ که فکر و فرهنگ مدرنیسم بر جهان سیطره یافته، کنار نیاییم. و بین ِ خودمان و «آن‌ها» بیش از این شکاف ایجاد کنیم؛ و در یک کلام مدرنیته و مدرنیسم را چه در بعد ذهنی و چه در بعد عینی فارغ از دگمیّت و عاقلانه نپذیریم، که این مهم با تعامل و تسامح میسر است، نه تنها نمی‌توانیم پسامدرن سخن گفته و به واکاوی ِ آن بپردازیم، بلکه حتا جایز نیستیم خود را صاحب ِ زیست در مدینه‌ی مدرن به حساب آوریم!

+ | felez | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۲۳ شهريور ۱۳۸۷

● «بینامتنیت» نوشته‌ی حمید حیاتی

عقیده‌ی متعارف بر این است که هر متن ادبی می‌باید دارای معنی باشد. فرآیند اخذ معنی توسط مخاطب از متن را تاویل یا خوانش می‌نامند. اما با وجود ظاهر بدیهی، این عقیده در نظریه‌ی ادبی و فرهنگی معاصر به چالش کشیده شده است. روی هم رفته، آثار ادبی بر اساس نظام‌ها، رمزگان‌ها و سنت‌های ایجاد شده توسط آثار ادبی پیشین بنا ‌می‌شوند و دیگر نظام‌ها و رمزگان و سنت‌های هنری در شکل‌گیری معنای یک اثر ادبی حائز اهمیت هستند و اصولاً بدون در نظر گرفتن آن‌ها ما قادر به دریافت معنی از متن نمی‌بودیم. این نشان می‌دهد که متن‌ها، خواه ادبی خواه غیر ادبی فاقد هر گونه معنای مستقل هستند.

+ | t.javanbakht | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

● پرسش نیچه از حافظ

سابقه‌ی آشنایى نیچه با ایرانیان به مراتب بیش‌تر از سابقه‏ى آشنایى ایرانیان با او و افکارش است.

+ | schahroch | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۲۱ شهريور ۱۳۸۷

● بیهقی؛ عقل عملی و تاریخ

عقل عملی که آشکارا رویه‌ای اخلاقی دارد به عدالت بازمی‌گردد. بیهقی خود در تاریخ‌نویسی‌اش کوشیده است عادل و منصف باشد. او که داستان خصومت بوسهل زوزنی را با حسنک وزیر و سپس بر دارشدن حسنک را با بلاغتی تمام بیان می‌کند، تلاش می‌کند از داوری اخلاقی درباره خوبی و بدی آدمیان بپرهیزد.

+ | t.javanbakht | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

● ادوار تاریخی نیهیلیسم

نگاهی به کتاب «نیهیلیسم» نوشته‌ی «شهریار زرشناس».

+ | kamyar | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

● پدیدارشناسی، دین و هنر

اگر چه كنش «جست‌وجوكردن» با ديگر كنش‌هاي آگاهي اين تفاوت را دارد كه نيازمند «وجود» شيء مورد جست‌وجوست، اما هنگامي كه باور به وجود را به حال تعليق درآوريم، تمامي كنش‌ها با يكديگر هم ارز مي‌شوند...

+ | m.zarif | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

صفحه‌ی قبل | صفحه‌ی بعد